آیین‌نامه ارائه خدمات الكترونیك قضایی

شماره100/10118/9000                                                              22/3/1391

آیین‌نامه ارائه خدمات الكترونیك قضایی

در اجرای بند 6 سیاست‌های كلی قضایی پنج ساله ابلاغی 1/9/1388 و بند ج ماده 48 قانون برنامه پنجم توسعه كشور و تبصره بند ج ماده 11 قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد، مصوب 1390 و در راستای رفع اطاله دادرسی، تسریع در امور جاری محاكم و پیشگیری از وقوع جرم و با عنایت به اینكه در كلیه مراحل تحقیق و رسیدگی مدنی و جزایی و ارائه خدمات الكترونیك قضایی، داده پیام مطمئن برحسب نوع و محتوا در حكم نوشته، امضاء و اصل می‌باشد و نمی‌توان صرفاً به لحاظ شكل یا نحوه تبادل اطلاعات از اعتبار بخشیدن به محتوا و آثار قانونی آن خودداری نمود، خدمات قضایی در فضای مجازی به شرح مواد آتی ارائه می‌گردد.


ماده1ـ اشخاص حقیقی یا حقوقی جهت طرح و پیگیری دعاوی و شكایات و سایر امور قضایی، از طریق «دفاتر خدمات قضایی» یا «درگاه خدمات قضایی» و با استفاده از سامانه‌های الكترونیكی و مخابراتی اقدام نمایند.


ماده2ـ دفاتر خدمات قضایی كه در این آیین‌نامه به اختصار «دفتر» خوانده می‌شوند، دفاتری برای طرح و پیگیری امور قضایی مراجعان در فضای مجازی می‌باشند و می‌توانند از میان دفاتر اسناد رسمی یا غیر آن برگزیده یا تأسیس شوند؛ ضوابط و شرایط مربوط به تأسیس، فعالیت، و انحلال این دفاتر به تصویب رئیس قوه قضاییه می‌رسد.

ماده3ـ درگاه خدمات قضایی كه در این آیین‌نامه به اختصار «درگاه» خوانده می‌شود، مدخلی برای شروع و پیگیری امور قضایی در فضای مجازی است كه توسط مركز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه ایجاد می‌شود.

ماده4ـ در روش اقدام از طریق درگاه، خواهان یا شاكی دادخواست یا درخواست یا شكایت خود را به همراه مستندات مربوطه، به صورت سند الكترونیكی تبدیل نموده و پس از محاسبه هزینه دادرسی توسط سامانه و پرداخت الكترونیك آن، كد رهگیری را اخذ و با همراه داشتن اصل مستندات، به دفتر خدمات قضایی مراجعه می‌‌نماید. دفتر خدمات قضایی پس از تائید مطابقت اسناد الكترونیكی تهیه شده با اوراق ابرازی از سوی متقاضی، آن را از طریق سامانه خدمات قضایی به مرجع ذی‌ربط ارسال می‌نماید.

ماده5 ـ در روش اقدام از طریق دفتر، خواهان یا شاكی دادخواست یا درخواست یا شكایت خود را به همراه مستندات آن به دفتر خدمات قضایی تحویل می‌دهد. دفتر مذكور پس از احراز هویت و محاسبه هزینه دادرسی از طریق سامانه و پرداخت الكترونیك آن، اسناد یادشده را به سند الكترونیكی تبدیل كرده و به رؤیت متقاضی می‌رساند و پس از تائید مطابقت اسناد الكترونیكی تهیه شده با اوراق ابرازی از سوی وی، آن را از طریق سامانه خدمات قضایی به مرجع ذی‌ربط ارسال می‌نماید.

ماده6 ـ دفتر خدمات قضایی تحویل‌گیرنده اسناد، پس از اخذ نشانی الكترونیكی و شماره تلفن همراه خواهان یا شاكی، شماره رهگیری مربوط به پرونده را به همراه تأییدیه دفتر خدمات به وی تحویل می‌نماید و به او كتباً ابلاغ می‌كند كه هرگونه اطلاع‌رسانی راجع به پرونده مذكور طبق قوانین تا آخرین مرحله رسیدگی، تنها از طرق مذكور انجام خواهد شد. همچنین خواهان یا شاكی متعهد می‌شود هرگونه تغییر در نشانی الكترونیكی یا شماره تلفن همراه خود را با ورود به پایگاه مربوط ثبت نماید در غیر این صورت داده پیام‌های ارسالی، ابلاغ‌شده محسوب می‌شود.

ماده7ـ ابلاغ دادخواست و ضمایم آن به خوانده و احضار مشتكی‌عنه و ابلاغ هرگونه قرار و دستور قضایی به مخاطبان ذی‌ربط، به صورت الكترونیكی انجام می‌پذیرد.

تبصره1ـ در صورت عدم دسترسی به نشانی الكترونیكی و شماره تلفن همراه، ابلاغ و احضار به صورت فیزیكی انجام خواهد شد. مرجع قضایی مكلف است خوانده یا مشتكی‌عنه را كتباً به استفاده از سامانه خدمات قضایی دلالت نماید.

تبصره2ـ در صورتی كه خوانده یا مشتكی‌عنه یا مخاطب در بازداشتگاه یا زندان باشد اوراق به آدرس الكترونیكی یا ارتباطی اداره زندان یا بازداشتگاه ارسال می‌شود تا به وسیله اداره زندان كتباً به نامبرده ابلاغ گردد.

ماده8 ـ پس از ابلاغ الكترونیكی اوراق قضایی به خوانده یا مشتكی‌عنه، در صورتی كه وی از طریق ورود به پایگاه مربوط و پس از احراز هویت از طریق امضای دیجیتال در جریان ابلاغ قرار گیرد، ابلاغ به وی واقعی می‌باشد و در غیر این صورت، ابلاغ قانونی خواهد بود.

ماده9ـ كفیل و وثیقه‌گذار نیز مشمول مقررات مربوط به ابلاغ الكترونیك اوراق قضایی هستند و این امر در هنگام تنظیم اوراق مربوط، كتباً به ایشان متذكر می‌گردد كه هرگونه ابلاغ در حدود تعهدات آنان از طریق سامانه خدمات الكترونیك به اطلاع ایشان خواهد رسید.

ماده10ـ از تاریخ تصویب این آیین‌نامه،ضابطان دادگستری، كارشناسان رسمی، وكلای دادگستری، سازمان‌های پزشـكی قانونی و زندان‌ها و سایر اشخاص و نهادهای مرتبط با دادرسی، مكلفند نتیجه اقدامات و گزارش‌ها و اجرای دستورات قضایی را پس از ثبت‌نام و اخذ كد رهگیری از طریق سامانه خدمات قضایی به طریق الكترونیك ارسال نمایند.

ماده11ـ ضابطان دادگستری مكلفند در جرایم مشهود و امور فوری پس از انجام اقدامات اولیه و ضروری و تشكیل پرونده مقدماتی به صورت غیرالكترونیكی، متعاقباً نسبت به ثبت پرونده و انعكاس نتیجه اقدامات در درگاه خدمات قضایی قوه قضاییه و ارسال الكترونیكی آن به مقام قضایی ذی‌صلاح و پیگیری و انجام دستورات مقام قضایی از طریق سامانه اقدام نمایند.

ماده12ـ در امور كیفری در صورتی كه اقدام اولیه به صورت الكترونیكی ممكن نباشد، پس از تقدیم شكایت به صورت غیرالكترونیكی به ضابطان یا مقامات قضایی و انجام اقدامات فوری، پیگیری پرونده و تقدیم لوایح دفاعی و اسناد و مدارك استنادی طرفین و وكلای آنها به طریق الكترونیك ادامه خواهد یافت.

ماده13ـ رؤسای واحدهای ذیربط، مسئول اجرای مفاد این آیین‌نامه در حوزه تحت مدیریت خود می‌باشند و مركز آمار و فناوری اطلاعات، متولی تأمین امنیت و سطوح دسترسی به سامانه و ایجاد تمهیدات لازم جهت اجرای این آیین‌نامه و نظارت بر حُسن اجرای آن و ارائه گزارش مستمر از میزان پیشرفت امور به رئیس قوه قضاییه می‌باشد.

ماده14ـ مركز آمار و فناوری اطلاعات موظف است با هماهنگی مراجع قضایی و شوراهای حل‌اختلاف و سایر مراجع ذیربط امكانات لازم را برای ارائه خدمات الكترونیكی حداكثر تا پایان سـال جاری فراهم آورد. زمان‌بنـدی، نوع دعاوی و حوزه‌های قضایی كه خدمـات قضایی آن از طریق سامـانه‌های الكترونیكی انجام می‌شـود، به مـوجب دستورالعملی است كه توسط مركز آمار و فناوری اطلاعات تهیه و به تصویب رییس قوه قضاییه می‌رسد.

این آییـن‌نامه در 14 ماده و 2 تبصره در تاریخ 22/3/1391 به تصویب رییس قوه قضاییه رسید.

رئیس قوه قضائیه ـ صادق لاریجانی