آیین‌نامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تأسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها

شماره 31636/ت47097هـ                                            20/2/1391
وزارت راه و شهرسازی
      هیئت وزیران در جلسه مورخ 10/2/1391 بنا به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به استناد ماده (8) قانون تغییرنام وزارت آبادانی و مسكن به وزارت مسكن و شهرسازی و تعیین وظایف آن ـ مصوب1353ـ ، آیین‌نامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تأسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها را به شرح زیر تصویب نمود:

آیین‌نامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تأسیسات
در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها



      ماده1ـ در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به كار می‌روند:
      الف ـ شهرك: محلی كه در خارج از حریم شهرها برای احداث واحدهای مسكونی قابل تملك شخصی به همراه كلیه بناها و تأسیسات موردنیاز عمومی و اجتماعی سكنه به صورت مجتمع برای سكونت دایم و تأمین نیازهای عمومی و اجتماعی و رفاهی شاغلین بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی یك منطقه و یا به منظور استفاده گردشگری، تفریحی، زیارتی، تجارتی، تحقیقات و فنّاوری و سایر شهركهای تخصصی (به استثنای شهركهای صنعتی كه تابع ضوابط خاص خود می‌باشد) ایجاد و توسط هیات امنا اداره می‌گردد.
      ب ـ محدوده شهر: تعریف موضوع ماده (1) قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرك و نحوه تعیین آنها ـ مصوب1384ـ
      ج ـ حریم شهر: تعریف موضوع ماده (2) قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرك و نحوه تعیین آنها ـ مصوب1384ـ
      د ـ روستا: تعریـف موضوع ماده (2) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات كشوری ـ مصوب 1362ـ
      هـ ـ محدوده روستا: تعریف موضوع ماده (3) قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرك و نحوه تعیین آنها ـ مصوب1384ـ
      ماده2ـ حداقل جمعیت جهت سكونت در شهركهای مسكونی (2000) نفر در حداقل (500) قطعه مسكونی می‌باشد.
      ماده3ـ هر گونه ساخت و ساز در شهركها تابع ضوابط و طرح مصوب قانونی و طبق دستورالعمل مورخ 27/12/1386 ترویج شهرك‌سازی در كشور مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران می‌باشد.
      ماده4ـ ایجاد هرگونه بنا و تأسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها پس از رعایت مفاد طرحهای توسعه و عمران (جامع) ناحیه‌ای و مجموعه شهری (در صورت وجود) با رعایت شرایط زیر مجاز است:
      الف ـ حریم قانونی نسبت به راهها و راه‌آهن، معادن، دریا، رودخانه، جنگلها، دریاچه‌ها، تالابها، نهرهای عمومی، قنوات و چاهها، مسیلها، خطوط و پایه‌های انتقال نیروی برق، خطوط ارتباطی و فیبر نوری و پایه‌های تأسیسات مخابراتی، پلها و تونلهای واقع در مسیر راهها یا تأسیسات عمومی و عمرانی، لوله‌های انتقال نفت و گاز، سدها و كانالها و شبكه‌های آبیاری، خطوط و لوله‌های آبرسانی، تأسیـسات نظامی و انتظامی و امنیتی و مرزی، تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب، سیل‌بندها، سیل‌گیرها، ابنیه و آثار تاریخی و طبیعی و تأسیسات هسته‌ای.
      ب ـ ضوابط بهداشت عمومی و بهسازی و حفاظت محیط زیست.
      ج ـ قانون حفظ كاربری اراضی زراعی و باغها ـ مصوب1374ـ و اصلاحیه‌های بعدی آن.
      د ـ اصول، ضوابط و معیارهای پدافند غیرعامل.
      هـ ـ ضوابط و مقررات سازمان حفاظت محیط زیست در مناطق چهارگانه و ضوابط و معیارهای استقرار واحدها و فعالیتهای صنعتی و تولیدی موضوع تصویب‌نامه شماره 78946/ت39127هـ مورخ 15/4/1390 و اصلاحات بعدی آن.
      وـ آیـین‌نامه نصاب اراضی قـابل واگذاری به فعالیتـهای مختلف در خـارج از حریم شهرها و محـدوده روستاها موضوع تصویب‌نامه شماره 79259/ت42849هـ مورخ 15/4/1390.
      تبصره1ـ تعیین كاربری و ضوابط ساخت و ساز برای هر یك از انواع كاربریها و فعالیتها اعم از عرض گذر، نحوه استقرار بنا، سطح اشغال و تراكم ساختمانی باید به تصویب شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان برسد.
      تبصره2ـ محدوده مراكز سكونتی دارای جمعیت كمتر از 20 خانوار (آبادیها) و روستاهای فاقد دهیار از لحاظ احداث بنا و تأسیسات مشمول ضوابط این آیین‌نامه می‌باشند.
      تبصره3ـ در خصوص روستاهای فاقد طرح هادی، ضوابط موقت با رعایت طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیه‌ای مربوط و مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران توسط بنیاد مسكن انقلاب اسلامی تهیه و ملاك صدور پروانه ساختمانی قرار می‌گیرد.
      ماده5 ـ بنیاد مسكن انقلاب اسلامی استان مكلف است پس از مطالعه امكان‌سنجی و مكان‌یابی ایجاد روستاهای جدید كه به منظور اسكان عشایر، جنگل‌نشینان و همچنین اجرای طرح‌های جابجایی روستاها به تأیید شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان رسیده‌اند، را با رعایت طرح توسعه و عمران (جامع) ناحیه‌ای مربوط طرح هادی روستایی را تهیه و به تصویب مراجع ذی‌ربط برساند.
      ماده6 ـ تعیین دقیق مكان احداث نواحی و شهرك‌های صنعتی با رعایت ضوابط اعلام شده توسط وزارت راه و شهرسازی انجام می‌شود.
      ماده7ـ تأسیس هر نوع شهرك، مطابق با مفاد دستورالعمل ترویج شهرك‌سازی در كشور و نحوه صدور پروانه تأسیس شهرك و پروانه بهره‌برداری از آن (مصوب 27/12/1386 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) و با رعایت ضوابط دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط پس از تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مجاز می‌باشد.
      تبصره ـ مراكز و مجتمع‌های سكونتی و اقامتی احداث شده تا تاریخ ابلاغ این تصویب‌نامه در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها با طی مراحل قانونی و رعایت این آیین‌نامه می‌توانند به شهرك تبدیل شوند.
      ماده8 ـ احداث هر گونه بنا یا صدور مجوز برای احداث آن به منظور سكونت دائم در اراضی موضوع این آیین‌نامه، خارج از محدوده شهرهای جدید، شهركهای مسكونی و روستاهای موجود ممنوع است.
      ماده9ـ در شهركهای موضوع ماده (1) این آیین‌نامه دستگاه متولی مربوط موظف است پس از تصویب مكانیابی در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، ضوابط و مقررات ساخت و ساز را ظرف شش ماه به تصویب شورای یادشده برساند.
      ماده10ـ دستگاههای اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات كشوری و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی مكلفند قبل از احداث هر گونه بنا در اراضی موضوع این آیین‌نامه پروانه ساختمانی دریافت نمایند. مرجع صدور پروانه ساختمانی و نظارت بر ساخت و ساز موضوع این ماده توسط معاون امور عمرانی استانداری تعیین می‌گردد.
      تبصره1ـ مرجع تعیین‌شده برای صدور پروانه موظف است مطابق كاربری مصوب با رعایت قوانین و مقررات مربوط و استفاده از خدمات مهندسان دارای پروانه اشتغال نسبت به صدور پروانه ساختمانی و نظارت بر ساخت و ساز اقدام نماید.
      تبصره2ـ مرجع صدور پروانه مكلف است قبـل از هرگونه اقدام نظریه كمیسـیون تبصره (1) ماده (1) قانون حفظ كاربری اراضی زراعی و باغها ـ مصوب1374ـ را اخذ نماید.
      تبصره3ـ ایجاد هرگونه حصار از جمله دیوار یا فنس مستلزم اخذ مجوز از مرجع صدور پروانه موضوع این ماده می‌باشد. وزارت نیرو در خصوص دكل‌های انتقال برق از شمول این تبصره مستثنی است.
      ماده11ـ آیین‌نامه مربوط به استفاده از اراضی، احداث بنا و تأسیسات در خارج از محدوده قانونی و حریم شهرها موضوع تصویب‌نامه شماره 4940 مورخ 27/2/1355 لغو می‌شود.
معاون اول رئیس‎جمهور ـ محمدرضا رحیمی